Bir tez veya diploma tezi hazırlarken yalnızca akademik içerik değil, format ve yapı da büyük önem taşır. Bölümlerin doğru sırada verilmesi, başlık hiyerarşisinin tutarlı olması, yazı tipi, satır aralığı, paragraf düzeni, sayfa numaraları ve kaynakçanın teknik kurallara uygun hazırlanması gerekir.
Bu rehberde tez yapısı nasıl olmalı, diploma tezi hangi bölümlerden oluşmalı, biçimlendirme nasıl yapılmalı ve teslimden önce neler kontrol edilmeli sorularını açıklıyoruz.
Not: Üniversite, enstitü ve programa göre teknik kurallar değişebilir. Son düzenlemede kendi üniversitenizin resmi yazım kılavuzunu esas alın.
Tez ve diploma tezi yapısı nedir?
Yapı, akademik çalışmanın hangi bölümlerden oluşacağını ve bu bölümlerin hangi sırayla yer alacağını belirler. Düzenli bir yapı, araştırmanın mantığını görünür hale getirir ve okuyucunun metni takip etmesini kolaylaştırır.
Temel bölümler
- kapak ve başlık sayfası;
- içindekiler;
- özet ve abstract;
- kısaltmalar listesi — gerekiyorsa;
- giriş;
- ana bölümler ve alt başlıklar;
- yöntem veya metodoloji;
- bulgular ve tartışma;
- sonuç ve öneriler;
- kaynakça;
- ekler — gerekiyorsa.
Giriş bölümü nasıl hazırlanmalı?
Giriş kısmı çalışmanın genel çerçevesini açıklar. Konunun önemi, araştırma problemi, amaç, araştırma soruları veya görevler, yöntem ve çalışmanın kapsamı burada net biçimde sunulmalıdır.
Bölüm ve alt başlıklar nasıl düzenlenmeli?
Başlıklar mantıksal bir hiyerarşi içinde olmalıdır. Aynı seviyedeki başlıklar aynı biçimde yazılmalı ve numaralandırma sistemi tüm belge boyunca korunmalıdır.
1. BÖLÜM
1.1. Alt Bölüm
1.1.1. Alt Başlık
Tez ve diploma tezi formatı nasıl olmalı?
Format; yazı tipi, punto, satır aralığı, paragraf, kenar boşlukları, sayfa numarası, tablo, şekil ve diğer teknik öğeleri kapsar.
Yazı tipi ve punto
Ana metin boyunca aynı yazı tipi sistemi korunmalıdır. Üniversiteniz başlıklar, ana metin, tablo ve şekil açıklamaları için farklı boyutlar belirleyebilir.
Satır aralığı ve paragraf
Satır aralığı ile paragraf girintileri belge boyunca tutarlı olmalıdır. Word belgesinde birkaç paragrafın farklı biçimde kalması sık görülen sorunlardan biridir.
Kenar boşlukları ve sayfa numaraları
Sol, sağ, üst ve alt kenar boşlukları resmi yazım kılavuzuna göre ayarlanmalıdır. Sayfa numaralarının konumu ve başlangıç noktası da üniversite kurallarına göre düzenlenmelidir.
İçindekiler nasıl hazırlanmalı?
İçindekiler bölüm başlıklarıyla birebir uyumlu olmalıdır. Word’ün başlık stillerini kullanarak otomatik içindekiler oluşturmak, sayfa numaralarını güncel tutmayı kolaylaştırır.
Tablo ve şekiller nasıl verilmelidir?
- her tablo ve şekil numaralandırılmalı;
- açıklayıcı başlık bulunmalı;
- metin içinde ilgili tablo veya şekle atıf yapılmalı;
- gerekiyorsa kaynak belirtilmeli;
- sayfa sınırları taşmamalı.
Kaynakça ve atıflar nasıl olmalı?
Metin içindeki tüm atıflar kaynakça ile eşleşmelidir. APA, Chicago, Harvard veya başka bir stil kullanılıyorsa tüm belge boyunca aynı sistem korunmalıdır.
En sık yapılan format hataları
- aynı belgede farklı yazı tipleri;
- başlıkların farklı boyutlarda olması;
- satır aralığının bazı paragraflarda değişmesi;
- içindekiler ile başlıkların uyuşmaması;
- sayfa numaralarının bozulması;
- tablo ve şekillerin numarasız bırakılması;
- kaynakçada eksik veya yinelenen kaynaklar;
- üniversiteye özgü kuralların gözden kaçırılması.
Teslimden önce kontrol listesi
- kapak ve içindekiler kontrol edildi;
- bölüm numaraları tutarlı;
- yazı tipi ve punto doğru;
- satır aralığı ve paragraf düzeni doğru;
- sayfa numaraları sıralı;
- tablolar ve şekiller başlıklı;
- atıflar kaynakça ile eşleşiyor;
- üniversitenin resmi kılavuzuyla son karşılaştırma yapıldı.
Format ve yapıyı otomatik nasıl kontrol edebilirsiniz?
DissLink Format ve Yapı Kontrol Aracı, DOCX belgesinin teknik yapısını analiz ederek olası biçimlendirme ve yapı uyumsuzluklarını belirlemeye yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Tez hangi bölümlerden oluşur?
Genellikle kapak, içindekiler, giriş, ana bölümler, yöntem, bulgular, sonuç, kaynakça ve gerekli olduğunda eklerden oluşur.
Diploma tezi için aynı kurallar geçerli mi?
Temel ilkeler benzerdir ancak üniversite veya program diploma tezi için ayrı teknik kurallar belirleyebilir.
Satır aralığı kaç olmalı?
Tek bir evrensel değer yoktur. Üniversitenizin resmi yazım kılavuzuna göre uygulanmalıdır.
Formatı teslimden önce nasıl kontrol edebilirim?
Belgeyi resmi kılavuzla karşılaştırabilir ve DissLink Format ve Yapı Kontrol Aracını kullanabilirsiniz.
Hashtaglar: #Tez #DiplomaTezi #TezFormatı #TezYapısı #DiplomaTeziFormatı #AkademikYazım #FormatKontrol #DissLink
